Tıbbi, İlaç ve Aşı Soğuk Odaları: GDP Standartlarında Sıfır Riskli Biyomedikal Soğutma
Standart Saklama Sıcaklıkları ve Thermal Mapping (Sıcaklık Haritalaması)
Medikal depolamada uluslararası standart rejimler üç ana gruba ayrılır: Standart aşı ve biyolojik ürün saklama odaları +2°C ile +8°C arasında tutulur. Dondurulmuş plazma, özel aşılar ve hammaddeler için -20°C, mRNA aşıları ve özel genetik materyaller için ise ultra düşük sıcaklıklı -70°C / -80°C derin dondurucu odalar/kabinler kullanılır.
Bir ilaç soğuk odası kurulduktan sonra mutlaka “Thermal Mapping” (Sıcaklık Haritalaması / Validasyon) testi yapılmalıdır. Odanın alt, üst, köşeler ve merkez gibi onlarca farklı noktasına kalibre edilmiş data logger’lar (veri kaydediciler) yerleştirilerek yaz ve kış şartlarında odada hiçbir sıcaklık kör noktası (hot spot) olmadığı ve homojen bir dağılım sağlandığı bilimsel olarak kanıtlanır ve raporlanır.
Yedekli (Dual Stand-By) Soğutma, UPS ve Alarm Güvenlik Ağları
Tıbbi odalarda sistem hatası riski asla göze alınamaz. Bu nedenle odalarda %100 yedekli çift soğutma grubu (Dual / Yedekleme Sistemi) çalışır. Cihazlardan biri herhangi bir sebeple arızalandığında veya bakım moduna geçtiğinde, otomasyon sistemi diğer cihazı milisaniyeler içinde devreye alır. Tüm soğutma kontrol panelleri kesintisiz güç kaynaklarına (UPS) ve jeneratörlere bağlıdır. Sıcaklığın set değerinden ±0.5°C sapması durumunda sistem; sesli/ışıklı siren, SMS, e-posta ve telefon araması yoluyla yetkililere anlık alarm bildirimi gönderir.
Tıbbi ilaç ve aşı depolarında sıcaklık takibi ve alarm sistemleri nasıl çalışır?
Kalibre edilmiş hassas sensörler 7/24 verileri kayıt altına alır. Sıcaklık veya nem set edilen güvenli aralığın dışına çıktığı an otomasyon sistemi devreye girerek siren çaldırır ve yetkililerin cep telefonlarına SMS / arama ile bildirim gönderir.
İlaç soğuk odalarında yedekli (yedekleme / dual) soğutma sistemi neden zorunludur?
Olası bir kompresör arızasında, gaz kaçağında veya bakım esnasında oda içerisindeki aşı ve ilaçların bozulmaması için sistemde her zaman anında devreye girebilecek %100 kapasiteli ikinci bir soğutucu grup bulunmak zorundadır.
Sıcaklık haritalaması (thermal mapping) nedir ve neden yapılır?
Odanın her köşesine ve raf seviyelerine sensörler yerleştirilerek havanın her noktada homojen dağılıp dağılmadığının test edilmesidir. Sağlık Bakanlığı ve GDP denetimlerinde bu validasyon raporu zorunludur.
Aşı ve serum depolamada Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve Sağlık Bakanlığı standartları nelerdir?
Standart aşı ve serumlar için +2°C ile +8°C aralığı korunmalı, ürünler kesinlikle donma noktasına (0°C’ye) maruz bırakılmamalı ve geriye dönük sıcaklık kayıtları en az 5 yıl saklanmalıdır.
Elektrik kesintisi durumunda tıbbi soğuk odaların güvenliği nasıl sağlanır?
Tesis otomasyonu anında otomatik jeneratöre geçiş yapar. Jeneratörün devreye girememe riskine karşı ise kontrol panoları ve kritik fanlar yüksek kapasiteli UPS (kesintisiz güç kaynağı) aküleriyle beslenir.
